GEBELİKTE ANNENİN SEYRİ

Gebeliğin 1. ayında anne

Adet kanamasının beklenen günde olmaması veya gecikmesi gebeliğin kesin bir belirtisi olmamakla birlikte kadını uyarıcı bir bulgudur.

Gebeliğin ilk haftalarında kadınların bir kısmı kendilerini adet görecekmiş de göremiyormuş gibi hissedip bel ve kasık ağrılarından yakınırlar. Bazı kadınlar gebe olduklarını hissettiklerini ifade ederler.

Yumurta hücresinin döllenmesinden sonraki ilk ayın sonlarına doğru bulantı hatta kusma, halsizlik, uykuya meyil, sık idrara çıkma, sabahları mide bulantısından yakınma (sabah hastalığı) kasık bölgesinde ve memelerde dolgunluk gibi daha belirgin belirtiler ortaya çıkar.

Gebeliğin 2. ayında anne

İlk ayda oluşan belirtiler ikinci ayda da görülür. Bunlara ek olarak anne kanında yükselen östrojenlerin merkezi sinir sistemini etkilemesi ile gerginlik, korku, kendini emniyette hissetmeme, ağlama hissi.gibi duygusal değişiklikler ortaya çıkar.

Bu dönemde salyada artış, yutak borusunda yanma, kabızlık, karında gerginlik gibi hormonların etkisine bağlı sindirim sistemindeki değişiklikler tabloya eklenir.

Bu ayın diğer karakteristik belirtileri;

1 baş ağrısı,

2 memelerde gerginlik,

3 meme uçlarında pigment artışı(renk koyulaşması),

4 meme ucu çevresinde ufak salgı bezlerinin belirgin hale gelmesidir.(şekil)

Yukarıda saydığımız belirtiler gebe olmayan bir kadında yada erkekte olsaydı; bu kişiler kendilerini hasta hissedecek, hatta hastaneye gidip, muayene bile olacaklardı.

Oysa gebeler tüm bu rahatsızlık verici belirtileri ilgi ve merakla kabullenip hastalık olarak yorumlamazlar.

Gebeliğin 3. ayında anne

Günümüzde gebeliğin 9.-10. gebelik haftalarında Doppler ultrason (halk arasında renkli ultrason diye bilinir) teknolojisi ile fetusun ilk kalp sesleri anne adayına dinletilebilinir.

Üçüncü ayın sonunda gebeliğe bağlı; özellikle sindirim sistemine ait şikayetler azalır.

Bu dönemde aşerme olarak adlandıracağımız belirgin gıdalara ilgi artışı ve iştahta artış görülür. Halsizlik, yorgunluk gibi gebeliğe bağlı yakınmalar artar ve gebenin fiziki performansı düşer.

Yağ dokusundaki artışa bağlı memelerde ve karın bölgesinde büyüme ve genişleme görülür.

Bu arada büyümekte olan rahim anne çatısının (leğen kemiği) sınırlarını aşıp karın muayenesinde ele gelir boyutlara ulaşır.

Gebeliğin 4. ayında anne

Daha önceki aylarda mevcut olan gebelik belirtilerinin bazıları devam eder. Bu ayda vücudun su tutmasına bağlı olarak tabloya ödem eklenir. Bu dönemde yorgunluk, halsizlik hatta bayılmaya kadar varan şikayetler gözlenir. Büyüyen rahmin toplar damarlar üzerine yaptığı basıya bağlı olarak bacaklardaki toplar damarlarda genişleme (varisleşme) ortaya çıkar.

Gebeliğe bağlı olarak kanda yükselen östrojen kılcal damarları genişletip, burun ve diş eti kanamalarına neden olabilir. Bu kılcal damarlardaki genişleme vajina duvarından sızan sıvı miktarını da arttırır. Buna gebelik ürününü dış ortamdaki mikro organizmalardan koruma amaçlı rahim ağzı kanalındaki salgı bezlerindeki salgı artışı da eklenince gebelerin sıklıkla yakındığı sarı beyaz renkli gebelik akıntısı ortaya çıkar. Bu akıntı zararsızdır ve gebeliğe özgü bir akıntıdır.

Bu ay gebe için en önemli aydır. Gebelerin bebeği ile ilk duygusal bağlantısı, bu ayın sonunda fetal hareketlerin anne adayı tarafından hissedilmesi ile başlar.

Gebeliğin 5. ayında anne

Bu ayda rahim yüksekliği anne göbek deliği hizasına ulaşır. Artık anne adayı fazla dikkat sarf etmeden bebeğinin hareketlerini hissedebilmektedir. Hatta bebek hareketleri elle annenin karın ön duvarından kolaylıkla hissedilebilir.

Beşinci ayda iştah artışı en üst düzeydedir. Anne adayı kilo alma konusunda çok dikkatli olmalıdır.

Gebelik ürünü artık iyice büyümüştür. Büyüyen karın yer çekimine bağlı olarak annenin sırt kaslarına aşırı yük bindirirken sırtın içe doğru daha büyük kavis yapmasına neden olur.

Gebeler bu ayda eklem, diz,dirsek, bel ağrılarından ve kas kramplarından yakınırlar. Beldeki ağrıyı genellikle yumurtalık bölgesinde tarif ederler. Bu yakınmalar genellikle gebeliğin sonuna kadar devam eder.

Gebeliğin 6. ayında anne:

Bebeğin büyümesinin hızlanması, gebelik kesesindeki sıvının (amniyos mayii) hızlı artışı, rahmin hızla büyümesine neden olur. Büyüyen rahim, idrar kesesi üzerine yaptığı bası ile sık idrara gitmeye neden olurken, mide üzerine yaptığı basısı da ağza ekşi acı bir suyun gelmesine ve yemek borusunda yanma şikayetlerine yol açar.

Bu ayda gebenin karnı dışarıdan alenen görülür hale gelir.

Anne adayı bebek hareketlerini çok açık bir şekilde hisseder.

Yine bu dönemde rahim kasılmaları gebe tarafından hissedilir ama bunlar düzensiz kasılmalardır. Doğum ağrıları ile karıştırılmamalıdır.

Gebeliğin 7. ayında anne

Bu dönemde fetal hareketler artar ve sıklaşır. Anne karnındaki bebeğin hareketlerini bazen yoğun, bazen de hafif vuruşlar şeklinde hisseder.

Gebe 24 saat içinde bebeğinin hiç hareket etmediğini yada fetal hareketlerde azalma olduğunu saptarsa derhal doktoruna bu konuda bilgi vermelidir.

Bu ayda kalçalara, kuyruk sokumuna yayılan bel ağrıları çok sık ve yoğundur. Bunlar gebenin hareketlerini kısıtladığı gibi yürüyüşünü de zorlaştırır.

Büyüyen rahim annenin yatakta alıştığı şekilde yatmasını engeller, hatta uyku düzenini bozar. Bu durumda gebe rahat ettiği pozisyonda uyumaya çalışmalı ve gebeliğin insan hayatında gelip geçici kısa bir dönem olduğunu akıldan çıkarmamalıdır.

Fetal hareketler gebeyi uykusundan uyandırsa da, istenen bir gebelikte anne adayı bundan rahatsız olmaz ve aksine bebeği ile kurduğu diyalog olarak kabul eder, hatta mutlu olur.

Gebeliğin 8. ayında anne

Bu dönemde bebek anne karnında hızla kilo almaya başladığı için bu ay gebe için kilo almaya en müsait aydır . Anne adayı bu dönemde dengeli beslenmeye ve ekstra kilo almamaya dikkat etmelidir.

Bu ayda memelerde salgı bezleri tamamen gelişmiş, buna bağlı memeler irileşmiş ve bebeğin beslenmesi için hazır hale gelmişlerdir.

Anne adayı doğumun ilk belirtilerinin ne olacağı ve ne zaman başlayacağını bilmediği için gergindir. Bu dönemde hissedilen rahim kasılmaları da gerginliği arttıran etkendir.

Unutulmamalıdır ki bu ağrılar yeterli yoğunlukta ve sıklıkta değildirler.

Fetusun iyilik halinin belirtisi olan sık ve enerjik fetal hareketler anne adayını sakinleştiren olayların başında gelir.

Sekizinci ayda fetal başın anne çatısına yerleşmeye başlaması ile alt karın ve genital bölgede ağrılar olur. İleri derecede büyümüş rahmin anne toplar damarları üzerine basısı ile genital bölgede, anal bölgede ve bacaklarda varisler oluşabilir. Bu olay gebelikte sık rastlanan hemoroid şikayetlerinin en önemli nedenidir.

Gebeliğin 9.ayında anne

Yaklaşan doğum tarihi anne adayının doğum üzerine yoğunlaşmasına neden olurken rahimde ulaşabileceği maksimum boyuta ulaşır.

Rahim ağzının kısaldığı ve hafifçe açıldığı zaman rahim ağzındaki mukus tıkaç hafif kanlı bir şekilde dışarı atılır. Bu doğumun başlangıcı anlamına gelir. Halk arasında buna nişan denmektedir. Bu olayı takiben rahim kasılmaları eşit aralıklarla yeterli yoğunluğa ulaşması doğuma saatlerle ifade edilecek kısa bir sürenin kaldığı anlamına gelir.