Sistosel nedir?

 
Mesanenin(idrar torbası) vajina ön duvarından vajinaya  doğru   çanaklaşması veya fıtıklaşmasıdır.Nedeni paravajinal fasianın  (vajina etrafı bağ doku ) veya paraservikal fasianın (rahim ağzı bağ dokunun) defektidir.İdrar torbasının sarktığı kısımda doğal yapısında olan kıvrımlar silinir ve parlak-düz  bir görünüm kazanır.Genellikle vajina ön duvarı nın üçte ikilik üst kısmında olur.Hastanın yakınması sıklıkla vajinada dolgunluk hissi ve kitledir.Eğer beraberinde üretrosel (idrar yolu sarkması) mevcutsa beraberinde stres-anatomik idrar kaçırmada eşlik edecektir.İdrar torbasının tabanı sarkma nedeniyle idrar torbasından idrar yolunun ayrıldığı açıya (üreterovesikal açı) kadar inmişse o zaman idrar torbasında idrar kalabilir,sık idrara çıkmaya neden olabilir veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına neden olabilir.Hastalarda sıklıkla iki problem ile kendini göstermektedir birinci sıklıkla idrar kaçırma diğeri idrar yapmaya karşın idrar torbasının tamamen boşaltılamaması ile karşılaşılır.
 
Kimlerde Olur?
 
En büyük risk faktörü  zor normal vajinal doğumlar,müdahaleli doüumlar,ağır işte çalışma ,ağır kaldırma ve yaş.Obezite yani şişmanlıkta risk faktörleri arasında sayılabilir.Tüm bu problemler yaş nedeniyle menapoz nedeniyle dokuların zayıflamasıda eklenince hızla belirti verecek hale gelicektir.
 
Nasıl Derecelendirilir?
 
Bu hastalar muayne edildiğinde karın içi basınç artırıldığında idrar torbasının vajina ön duvarını ittiğini görebiliyoruz.Bu itilmenin derecesi sarmayı derecelendirmemizi sağlayacaktır.
1. derece ıkınma ile mesanenin vajen ön duvarını vajinal boşluğa ittiği görülür
2.derece bu itilme vajen ağzından  introitustan görülür
3.derece mesanenin ittiği vajen ön duvarı vajina ağzını aşmaktadır.
 
Cerrahi Tedavisi?
 
Sistoselin cerrahi onarimina anterior kolpoğrafi denir.3. dereece sistosellerde tavsiye edilir.Sistosel adını verdiğimiz fıtığın üzerinde orta hatta vajina ön duvar mukozası kesilir çevresel anatomik bağlar(puboservikal) ve mesane ortaya konur ardından travmalar nedeniyle bozulmuş , yırtılmış defektler onarılır.
Beraberinde eskiden daha çok uygulanan günümüzde pek uygulanmayan idrar kaçırmadaki etkinliği şüpheli olan Kelly dikişi atılabilir.
işlemden sonra hastanede kalış 1 gün cinsel aktiviteden uzaklaşma süresi ise 4-6 haftadır.
 
Ameliyatsız Tedavi seçenekleri varmıdır?
 
Eğer sarkma 1. veya 2 . derecede ise koruyucu seçenek olarak hastalara Lazer Er-yag ile  vajinal rejenüveasyon (yenileme) önerilebilir.Bu uygulama diğer lazer uygulamalarından farklı olarak kesi ye ihtiyaç duymamaktadır.Etkiniliğini  cilt altı kollagen dokuyu termal uyarı ile tetikleyerek sağlamaktadır.Erken evre sistosellerde dokuların onarımını sağlayarak kuvvetlendirmekte ameliyat etmeden hastalara poliklinik hizmeti sağlamaktadır.Ayaktan yapılan işlemdir yatış gerektirmez.Tedavi başarısı oldukça yüksektir.İşlem ağrı oluşturmamaktadır,anestezi ihtiyacı sözkonusu değildir,Tedavi etkiniliği pelvimetre ile basınç farklılıkları hasta tarafından izlenebilmektedir.Hayat kalitesini artıran oldukça uygulaması kolay hiç bir yan etkiye sahip olmayan önemli bir tedavi seçeneğidir.
 
Korunma yolları
 
Tanı konduktan sonra hastalığın ilerlememesini sağlamak amacıyla ağır kaldırmamak,kronik akciğer hastalıklarından korunmak  hastalara önerilebilir.Hastaları kilo kontrolünüde sağlamaları onlar için koruyucu olacaktır.
 

Üretrosel

 
Üretrosel idrar yolunun altındaki paravajinal ve parasevikal bağ dukularının  travmaya bağlı olarak anatomik defekti (yırtılması) nedeniyle üretra ve mesane tabanın vajen ön duvarına fıtıklaşmasıdır.İdrar yolunun dış ağzı sabit olması nedeniyle anatomideki bozulma içerideki parça yani idrar yolunun idrar torbasına bağlanma bileşke alanı  vjinaya doğru
rotasyon(dönerek) yer değiştirir.
Bu grup hastalar şikayet olarak stres-anatomik idrar kaöırma tanımlar.Bir başka deyişle öksürmekle idrar kaçırma tanımlıyacaktır.Genelikle beraberinde sistosel de bulunacaktır.
Tedavisinde az önce tanımlanan idrar yolu ile idrar torbası arasında bulunan üreterovesikal açıyı düzenleyecek cerrahi operasyonlar uygulanır.(Bkz idrar  kaçırma cerrahi tedavi bölümüne)