OBEZİTE

Şişmanlık nedeniyle artan yağ ve azalan yağsız vücut kütlesi (ideal vücut ağırlığının %20 üzerinde olması, vücut kitle indeksinin [BMI] 28 üzerinde olması) artan sağlık riskleri ile ilişkilidir. Obezite sıklığı kadınlarda erkeklerden daha fazla izlenmektedir ve hayatın her döneminde ergenlikten yaşlıliğa kadar kadınlar açısından özel bir sorun olmaktadır.Kadınlarda sıklıkla kilo gebelik döneminde alınmaktadır ve gebelik süresince kazanılan ağırlık eğer alinmasi gerekenden fazla olmuşsa sıklıkla kaybedilmemektedir.Buda doğım yapmış kadınlarda obezite sıklığını artırmaktadır. Obezite ve yağ dağılım oaranı yaşla değişir.Maalesefki ülkemizdede yıllar içinde daha çok artmakla beraber kadınların %30-40’ında görülür.Dünyadada benzer olarak şişmanlık hastalığı artmaktadır.Vücut ağırlındaki değişkenliğin %20-30’u genetik olarak belirlenebilir. Az sayıda şişmanlık ile giden genetik sendromlar da tarif edilmiştir.Ancak şişmanlık kalıtsal olarak az aktarılmaktadır esas sorunumuz şişmanlık bizim yaşam şeklimizden beslenme alışkanlıklarımızda kaynaklanan edinsel bir durumdur.Şişmanlık için sık rastlanan risk faktörleri arasında ebeveyn obezitesi, gebelik, sedanter yaşam tarzı, yüksek yağlı diyet (yüksek kalori yoğunluğu), düşük sosyoekonomik durum risk faktörleridir.
Seçilmiş hastalarda tiroid incelemesi düşünülebilir.Bu nedenle hastaların düşündüğü gibi daha az sıklıkla endokrin bir alt yapı vardır. Kan tahlili yapılarak serum kolesterol, trigliserid veya glukoz değerleri, komplikasyonlara dair risk etkenleri açısından değerlendirilebilir. BMI: vücut kitle indeksi (kg/boy2 [m2]), bel – kalça çap oranı (normal kadın jinekoid şablonunda bu değer 0.85 üstüdür).
Şişman hastaya öncelikle dİyet ve egzersiz danışmanlığı verilmelidir. Diyet planlamada ya da ticari programlarda yardımcı olunmalıdır. Davranış düzenlemesi ve hipnoz çeşitli başarı seviyelerinde uygulanmıştır. Nadir hastalarda (BMI>40) cerrahi müdahale (stapling veya bypass) endike olabilir. Cerrahi, en etkin uzun vadeli morbid obezite tedavisidir. Ortalama 500 kcal altına kısıtlama, genellikle en iyi uzamış kaybı sağlar (1lb/hft [0.5kg/hft]). Çok düşük kalorili diyetler ise artan riskle ve ani ölümle ilişkili olabilmektedir. Her türlü kalori kısıtlama diyetine bir aktivite veya egzersiz programı eklenmelidir. Tek başına aktivite genellikle etkili değildir.
İlaç tercih(ler)i
İlaç tedavisi genellikle BMI i 30 ve üzerinde olan hastalarda tavsiye edilmektedir. Orlistat (Xenical) 120mg PO tid, yemekler sırasında veya 1 saat sonra, yağlı yemeklerle birlikte alınır. Bu preperat gıda ile alınan yağ emilimini azaltarak etkili olmaktadır
Alternatif ilaçlar
Fenilpropanolamin , Kardiyovasküler hastalık, diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi, kolelitiazis, kolesistit, osteoartrit, gut, tromboembolizm ve uyku apnesi riskinde önemli düzeyde artış görülür. Bu nedenle bu tip ajanlardan faydalanmak hastalara risk getirmektedir.
Şişmanlık tedavilerinde uzun vadede tedavi uyumu zordur ve alevlenme (relaps) sıktır. Bireysel motivasyon yani istek başarı için en iyi belirteçtir. Obezite gebeliğe yönelik komplikasyonlarda artış oluşturabilir(gebelik şeker hastalığı ,hipertansyon gibi ) ve gebelik sıklıkla çok kadın için obezite başlangıcı olmaktadır. Ağırlık artışı izlenmeli ve obez hastalar için aşağı çekilmelidir. Orlistat, B sınıfı bir ilaçtır.
 

HIRSİTUZİM

 
Hirsutizm kadınların diğerlerine göre  artmış veya fazlalaşmış güçlenmiş  kıl büyümesine denir. Idiopatik olabilir (hipertirikozis) veya androjen stimulasyonuna bağlı aşırı büyüme nedeniyle oluşur. Hipertirikozis ise kol vebacaklarda veya vucudun her yerinde  artmış kıl follikül sayısı içerir nedeni ise  etnik, ırk veya ailesel kaynaklıdır. Dolayısı ile hipertikozis hirsutizm olarak kabul edilmez.
 
 Nedenler:
 
Ailesel, idiopatik, artmış kıl folikül androjenleri (5a-redüktaz).
Artmış androjen yapımı-ovaryen (polikistik over hastalığı, hilüs hücre hiperplazisi/ tümör, arenoblastoma,adrenal artık) veya böbrek üstü bezi kaynaklı (konjenital adrenal hiperplazi (hirsüt kadınların %10-15’i), Cushing hastalığı, virilizan karsinom veya adenom).
İlaç kullanımı  (minoksidil, androjenler(danokrin), fenitoin, diazoksid).
Diğer (hipotiroidizm, hiperprolaktinemi).
Hirsituzim Bulguları ve Semptomları:
 
Artmış veya yoğun kıl büyümesi, özellikle çene köşesinde, üst dudakta, ve çene altında. (Çoğu hasta için hirsutizm ergenlikte başlar)
Menstrüel düzensizlik veya amenore (%60)
Akne (%40)
Muhtemel virilizan yani sakal bıyık gibi güçlü kılların bulunduğu olay için kan testleri ile değerlendirme (prolaktin, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEA-S), FSH, tiroid taraması)yapılmalıdır. Adrenal kaynaklı hiperandrogenizm şüphesi olan hastalar 24 saatlik idrarda serbest kortisol bakılarak, adrenokortikotropik hormon (ACTH) stimülasyon testi yapılarak veya gecelik deksametazon süpresyon testi ile taranmalıdır. Dolaşımdaki testosteron genellikle normaldir veya az miktar yükselmiştir (<1.5 ng/ml). Idiopatik hirsutizm olan hastaların %80’inde yüksek 3a-diol-G (5a-redüktaz metaboliti) bulunmaktadır.
 
Virilizasyon şüphesi varsa klitoral indeks faydalı olabilir. (Klitoral indeks milimetre olarak vertikal uzunluk ile hozrizontal uzunluğun çarpımıdır. Normal sınır 9-35 mmdir, sınır değerler 36-99 arasındadır. 100 mm üzerindeki değerler ciddi hiperandrojenizm anlamına gelir ve acil değerlendirme ve yönlendirme gerektirir) Hirsutizm Ferriman-Gallwey skorlama sistemi ile ölçülebilir.
 
Traş olma, depilasyon, veya elektroliz önerilir. Aknenin topikal tedavisi yapılır. Obesite varsa kilo verme teşvik edilir. Baskılayıcı tedaviler yeni kıl büyümesini azaltır, ancak bir kez saç folikülü uyarıldı mı büyümeye devam eder. Bu nedenle traş olma, depilatörler, veya elektroliz gerekebilir. Eğer yeni büyümeyi azaltacak diğer tedavilerle kombine edilirse bunlar tatmin edici olur.
 
İlaç tercih(ler)i
 
5a-redüktaz inhibitörleri (finasterid 5 mg PO günlük)
Polikistik over sendromu- kombine oral kontraseptifler: spironolaktone (100-200 mg PO günlük), medroksiprogesteron asetat (Depo-Provera 150-300 mg IM q 3 ay)
Adrenal kökenli hiperandrojenisite- kortisol verilmesi. DHEA-S yükselmişse deksametazon (0.25-0.5 mg PO ) eklenebilir.
Kronik anovulasyon yani yumurtlamanın olduğu adet döngüleri rahim iç duvarını kalınlaçtırır ve  endometrial hiperplazi , endometrial kanser gibi hastalıkların  riskinde artışa neden olur.
 
Bir yıl tedavi sonrasında yaklaşık %70 cevap beklenebilir.
 
 

 


Menapoz Tanı ve tedavisi
  Menapozal  ve klimakterik dönem tanı ve tedavisi Millattan önce insan ömrü yaklaşık 18 yılla sınırlı Detaylar
Menapozda Klinik Değerlendirme
  MENAPOZDA  KLİNİK DEĞERLENDİRME Menapoz  şikayeti ile gelen hastanın detaylı medikal ve aile öyküsü Detaylar
Kemik Erimesi- Korunma ve Tedavisi
Kemik Erimesi Tedavisi Bireyseldir   KEMİK ERİMESİ VE KORUNMA YÖNTEMLERİ Genç kızların sadece %12si diyetlerinde Detaylar
Meme Hastalıkları
    MEME HASTALIKLARI MASTALJİ Mastalji, herhangi bir etiyolojiye bağlı meme ağrısı için kullanılan nonspes Detaylar
Erken ve Gecikmiş Puberte
      ERKEN PUBERTE    Puberte gelişimi pek çok nöröendokrin ve genetik faktör& Detaylar
Obezite (Şişmanlık)
Şişmanlık nedeniyle artan yağ ve azalan yağsız vücut kütlesi (ideal vücut ağırlığının %20 üzerinde olması, vü Detaylar
Hirsutizm(Kıllanma)
  HİRSİTİZM Anormal yüksek androjen labratuvar bulguları ve androjen fazlalığının fiziksel bulguları tablo olarak Detaylar